Gwda- historia i współczesność

Wjazd do Gwdy Wielkiej od strony Godzimierza. Mal. Janusz Barski. Więcej na stroniebarsjan.w.interia.pl

Strona ta poświęcona jest historii Gwdy Wielkiej i Gwdy Małej- dwóch sąsiadujących ze sobą wsi znajdujących się na Pomorzu Zachodnim. Obie miejscowości łączy nie tylko geograficzna bliskość, ale również wspólne dzieje sięgające w daleką przeszłość. Sądzę, że warto upamiętnić losy miejsc i społeczności, które tu żyły i pracowały, choć informacje ich dotyczące są skąpe i wyrywkowe. Stąd też poniższy tekst jest zbiorem zebranych w różnych źródłach wzmianek dotyczących Gwdy, spojonych na tle losów regionu. Źródła, które wykorzystałem, podaję w bibliografii zamieszczonej przy każdym z działów historii wsi.

Najpierw jednak krótki przewodnik geograficzny, czyli: Gdzie leżą Gwdy?
Wsie znajdują się ok. 9 km na północny-wschód od Szczecinka przy drodze E 21. Dzieli je współcześnie tylko most na rzece Gwdzie, dopływie Noteci. Przynależność administracyjna: województwo zachodniopomorskie - powiat szczecinecki - gmina Szczecinek. Liczba mieszkańców (Źródło: mapa.szukacz.pl): Gwda Wielka - 570 osób, Gwda Mała - 230 (inne pobliskie miejscowości: Grochowiska - 100, Wielisławice - 70, Godzimierz - 250, Łączka - 10, Żółtnica - 590). Niedaleko znajdują się dwa jeziora: Wielimie (z jedną z największych w kraju wysp śródlądowych; pow.-1754,6 ha, głębokość maksymalna- 5,5 m) i Dołgie (pow.- 310,8 ha, głęb. maks.- 19,8 m).

Spis treści

• Historia do 1939 r.- Gwda w starożytności, w czasach Gryfitów, pod panowaniem pruskim
• II wojna światowa- Wał Pomorski, walki w 1945 r.
• Polska Gwda-Linki- krótko o Gwdach po 1945 r., linki do stron wykorzystanych przy tworzeniu strony, streszczenie po niemiecku

Treść będzie aktualizowana w miarę zdobywania kolejnych informacji.
Zebrał i opracował: Kamil Kruszewski

Podziękowania:

• moim Rodzicom i Rodzeństwu - za wsparcie logistyczne, merytoryczne i last but not least moralne
• Pani Ruth Proske za udostępnienie wspaniałych materiałów o dziejach Gwdy
• Panu Januszowi Barskiemu - za udostępnienie swoich prac, Panom: dr. Siegfriedowi Raddatzowi, Hansowi-Joachimowi Weyerowi i Jensowi Laschewskiemu - za cenne wskazówki i liczne materiały
• Panu Krzysztofowi Kucharskiemu - za cenne informacje o wojennych losach Gwdy
• Januszowi Miniewiczowi i Bogusławowi Perzykowi za ich książkę o Wale Pomorskim

Poniżej plan Gwdy

Do góry